|

Elektroterapią nazywa się dział lecznictwa fizykalnego,
w którym do celów leczniczych wykorzystuje się prąd
stały oraz prądy impulsowe małej i średniej częstotliwości.
Najczęściej w leczeniu wykorzystuje się następujące
zabiegi:
- Galwanizacja - zabieg wykonywany jest za
pomocą prądu stałego. Elektrody podłączone do źródła
prądu umieszcza się w odpowiednich miejscach na skórze.
Działanie lecznicze polega na zmniejszeniu pobudliwości
nerwów oraz działaniu przeciwzapalnym wykorzystywanym
w leczeniu nerwobólów, przewlekłych zapaleń nerwów,
splotów i korzeni nerwowych, tkanek miękkich, zespołów
bólowych w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów
kręgosłupa oraz wypadnięcia krążka międzykręgowego.
Wywołane przekrwienie naczyń pomaga w leczeniu porażeń
wiotkich oraz zaburzeń krążenia obwodowego. Galwanizacje
podłużną stosuje się po złamaniach kości w przypadkach
zaburzeń zrostu.
- Jonoforeza lub jontoforeza - Zabieg polegający
na wprowadzeniu jonów działających leczniczo do tkanek
miękkich siłami pola elektrycznego. Do jonoforezy
mogą być używane wyłącznie związki chemiczne, które
ulegają dysocjacji elektrolitycznej. Celem wprowadzenia
przez skórę leków, np. lidokainy, hydrokortyzonu,
jodu czy wapnia, wykorzystuje się prąd stały. Jonoforezę
z użyciem lidokainy stosuje się w nerwobólach, zespołach
rwy kulszowej, bólach kręgosłupa oraz stawów. Jonoforezę
z użyciem hydrokortyzonu stosuje się w stanach zapalnych
skóry, urazach tkanek miękkich drobnych stawów i pochewek
ścięgnistych. Jod wykorzystuje się w przerośniętych
bliznach i przykurczach bliznowatych a wapń w przypadku
utrudnionego zrostu kości i zespole Sudecka. W zależności
od zastosowanego leku uzyskuje się działanie przeciwbólowe,
przeciwzapalne oraz zmniejszenie napięcia mięśni.
- Elektrostymulacja mięśni - do stymulacji
mięśni i nerwów wykorzystywany jest prąd impulsowy
(płynący z przerwami). Elektrody umieszcza się na
skórze, w odpowiednich miejscach, zwanych punktami
elektromotorycznymi. Celem takich zabiegów jest pobudzenie
mięśni do skurczu, co zapobiega ich zanikom oraz usprawnia
upośledzone grupy mięśniowe. W trakcie przepływu prądu
impulsowego mięśnie kurczą się i odpoczywają. Najczęściej
wykonuje się elektrostymulację mięśni porażonych,
w których doszło do uszkodzenia nerwów odpowiedzialnych
za wywołanie skurczu. Zabiegi elektrostymulacji mają
na celu wzmocnienie siły i masy mięśniowej, poprawę
krążenia obwodowego oraz eliminację ruchów zastępczych,
które utrudniają usprawnianie chorego. Do masażu prądem
bodźcowym wykorzystuje się prąd impulsowy Traberta,
który wprowadza mięśnie w drżenie o częstotliwości
ok. 140 Hz i powoduje ich rozluźnienie. Prąd ten najczęściej
jest stosowany w chorobach zwyrodnieniowych stawów,
zespołach bólowych kręgosłupa, nerwobólach, pourazowych
bólach mięśniowych, stanach przebiegających ze wzmożonym
napięciem mięśni i zaburzeniach krążenia obwodowego.
- FES - do tego typu elektrostymulacji czynnościowej
wykorzystywany jest prąd impulsowy o małej częstotliwości.
Mięśnie pobudzane są do skurczu serią impulsów wyzwalanych
w określonej fazie ruchu. Tego typu zabiegi najczęściej
stosuje się do stymulacji nerwu strzałkowego celem
reedukacji chodu u osób z niedowładem lub porażeniem
połowiczym. Obecnie trwają badania nad wykorzystaniem
elektrostymulacji FES u osób z uszkodzeniem rdzenia
kręgowego i porażeniem kończyn dolnych, tzw. FES wielokanałowa
polegająca na odpowiednio zsynchronizowanej w czasie
stymulacji grup mięśni imitując ich prawidłową pracę
podczas chodu.
- TENS - Przezskórna stymulacja elektryczna
- do tego rodzaju elektroterapii stosuje się prądy
impulsowe małej częstotliwości, o przebiegu prostokątnym,
trójkątnym lub sinusoidalnym i częstotliwościach od
0,5 do 150 Hz. Podczas zabiegów stosuje się prąd o
niskim natężeniu, poniżej progu bólowego, co wywołuje
wyraźne uczucie mrowienia i wibracji. Stymulację TENS
najczęściej wykorzystuje się do zwalczania bólu pourazowego,
po przebytych uszkodzeniach nerwów obwodowych oraz
punktach bólowych (miejscach na ciele wywołujących
ból "trigger points").
- Prądy wysokonapięciowe HV - stosowany jest
podwójny impuls trójkątny o krótkim czasie trwania
i wysokiej amplitudzie. Napięcie prądu dochodzi do
500 V a częstotliwość mieści się w zakresie 1-125
Hz. Krótki czas trwania impulsu (20-100 ľs) pozwala
na zastosowanie tak dużej amplitudy. Najczęściej zabiegi
te stosowane są w leczeniu ran i obrzęków i charakteryzują
się stosunkowo dużą skutecznością. Ponadto stymulacja
powoduje działanie przeciwbólowe, masaż mięśnia oraz
jego rozluźnienie. Celem uzyskania silniejszego działania
przeciwbólowego w trakcie zabiegu co kilka minut zmienia
się polaryzacje.
- Stymulacja mikroamperowa MES - wykorzystany
w tej metodzie prąd impulsowy osiąga natężenie zaledwie
kilku mikroamperów. Przepływ prądu mikroamperowego
wspomaga działanie naturalnych sił elektromotorycznych,
które powodują ruch jonów wewnątrz organizmu. Terapia
MES ma szczególne znaczenie w przypadku stanów chorobowych
powodujących zaburzenie naturalnego ruch jonów w organizmie.
MES wywołuje również typowe zjawiska elektrochemiczne.
Stosowanie tego typu prądów ma działanie przeciwbólowe
oraz wspomaga gojenie.
- Prądy diadynamiczne DD - zwane inaczej prądami
Bernarda. Do terapii wykorzystywany jest prąd stały,
na który nałożony jest jednopołówkowo wyprostowany
prąd sinusoidalnie zmienny (prostowanie prądu sinusoidalnie
zmiennego). W ten sposób uzyskuje się kilka postaci
prądów, np.: DF, MF, CP, LP, RS oraz MM, które mają
odmienne działanie na poszczególne tkanki. Do terapii
wykorzystuje się elektrody cyrklowe, punktowe lub
płytkowe. Prądy DD powodują wzrost aktywności naczynioruchowej,
polepszają ukrwienie tkanek i tym samym usprawniają
procesy odżywiania i przemiany materii. Odgrywa to
istotną rolę w leczeniu obrzęków powstałych po urazach
oraz zaburzeń ukrwienia obwodowego. Działając na mięśnie
szkieletowe powodują izometryczną stymulację i w końcowym
efekcie ich przekrwienie oraz obniżenie napięcia.
Prądy diadynamiczne najczęściej stosuje się do leczenia
zespołów bólowych w przebiegu choroby zwyrodnieniowej
stawów, bólów pleców i kręgosłupa, zespołu rwy kulszowej,
chorobach krążka międzykręgowego, nerwobólach splotu
ramiennego, nerwu międzyżebrowego i trójdzielnego,
zapaleniach okołostawowych np. stawu ramiennego, łokciowego.
Terapia wykorzystywana jest również po urazach stawów,
mięśni oraz ścięgien.
- Prądy interferencyjne - wykorzystywany jest
prąd zmienny o średniej częstotliwości i generowany
z aparatu w dwóch obwodach różniących się częstotliwością
prądu. Po odpowiednim ułożeniu dwóch par elektrod
na skórze, dochodzi do interferencji prądu wewnątrz
tkanek. Powstała różnica w częstotliwości między obwodami
wynosi od 0 do 100 Hz. Efekt terapeutyczny uzależniony
jest od częstotliwości generowanego prądu i wywołuje
działanie przeciwbólowe, zwiększa krążenie obwodowe,
powoduje gimnastykę mięśni oraz zmniejsza napięcie
współczulnego układu nerwowego
|